چرا ادامه توسعه نرم افزار قدیمی توسط یک تیم جدید همیشه بهترین انتخاب نیست؟
تجربهای که میتواند به یک سرمایه واقعی تبدیل شود
کی از رایجترین تماسهایی که کارشناسان رادنت دریافت میکنند، مربوط به شرکتها، سازمانها و کسبوکارهایی است که چند سال قبل یک نرم افزار اختصاصی سفارش دادهاند، اما امروز به دلایل مختلف به توسعهدهنده قبلی خود دسترسی ندارند.
گاهی برنامهنویس مهاجرت کرده است، گاهی همکاری به دلیل اختلافات شخصی پایان یافته، گاهی توسعهدهنده تغییر شغل داده و در برخی موارد نیز پروژه توسط یک فرد حقیقی انجام شده که دیگر تمایلی به ادامه همکاری ندارد.
در چنین شرایطی، اولین چیزی که به ذهن بسیاری از مدیران میرسد این است:
«آیا میشود همان نرم افزار را به یک شرکت دیگر بدهیم تا ادامهاش بدهد؟»
پاسخ کوتاه این است:
بله، گاهی ممکن است؛ اما در بسیاری از موارد، این تصمیم از نظر فنی، اقتصادی و مدیریتی بهترین انتخاب نیست.
تجربه تیم رادنت در بازبینی و تحلیل نرم افزارهای قدیمی نشان داده است که بازتولید اصولی یک نرم افزار، در بسیاری از پروژهها نتیجهای بسیار پایدارتر و اقتصادیتر نسبت به ادامه دادن کدهای قدیمی داشته است.
وقتی توسعهدهنده اصلی در دسترس نیست، چه اتفاقی میافتد؟
بسیاری از نرم افزارهای سفارشی توسط افراد حقیقی توسعه داده میشوند.
اما با گذشت زمان، شرایط تغییر میکند:
- مهاجرت برنامه نویس
- تغییر شغل
- اختلافات شخصی
- عدم پاسخگویی
- از بین رفتن مستندات
- عدم وجود سورس کد کامل
- استفاده از تکنولوژیهای قدیمی
- وابستگی شدید نرم افزار به یک نفر
در این شرایط، نرم افزاری که قرار بود سرمایه سازمان باشد، به یک نقطه آسیبپذیر تبدیل میشود.
متأسفانه کارشناسان رادنت بارها با سازمانهایی روبرو شدهاند که حتی رمز ورود سرور یا اطلاعات پایگاه داده را در اختیار نداشتهاند.
چرا ادامه دادن کدهای یک تیم دیگر همیشه تصمیم درستی نیست؟
در ظاهر، ادامه دادن نرم افزار موجود ارزانتر به نظر میرسد، اما واقعیت فنی پروژهها چیز دیگری است.
تیم جدید، ذهن تیم قبلی را در اختیار ندارد
برنامه نویسی فقط چند هزار خط کد نیست.
معماری، تصمیمات گذشته، دلایل طراحی و منطق کسبوکار در ذهن سازندگان اولیه شکل گرفتهاند.
حتی بهترین برنامه نویسان دنیا هم نمیتوانند تمام تصمیمات چند سال گذشته را از روی کدها حدس بزنند.
مستندات معمولاً ناقص هستند
در بسیاری از پروژههایی که برای بررسی به رادنت ارجاع شدهاند، مستندات یا وجود نداشتهاند یا به مرور زمان بهروز نشدهاند.
در نتیجه، تیم جدید مجبور است زمان زیادی صرف مهندسی معکوس سیستم کند.
کیفیت کدها ممکن است نامناسب باشد
ممکن است نرم افزار قبلی:
- معماری مناسبی نداشته باشد.
- لایهبندی استاندارد نداشته باشد.
- وابستگیهای خطرناک ایجاد کرده باشد.
- فاقد تست باشد.
- از کتابخانههای منسوخ استفاده کند.
در چنین شرایطی، اضافه کردن قابلیتهای جدید شبیه ساختن طبقات جدید روی ساختمانی است که پی آن وضعیت مناسبی ندارد.
هزینه نگهداری در بلندمدت افزایش پیدا میکند
گاهی اوقات بازسازی یک سیستم فرسوده از تعمیر مداوم آن ارزانتر است.
این موضوع در صنعت ساختمان، خودرو و حتی نرم افزار کاملاً صادق است.
به همین دلیل بسیاری از متخصصان نرم افزار معتقدند که بازتولید کنترلشده، در بلندمدت تصمیم منطقیتری است.
اما خبر خوب چیست؟
شما امروز همان مشتری چند سال قبل نیستید.
اتفاقاً بزرگترین مزیت شما این است که یک بار این مسیر را طی کردهاید.
شکست قبلی، سرمایه تجربه است
بسیاری از مدیران تصور میکنند که اگر نرم افزار قبلی به بنبست رسیده، تمام هزینههای گذشته از بین رفتهاند.
اما واقعیت کاملاً برعکس است.
امروز شما بهتر میدانید:
- چه امکاناتی واقعاً کاربرد دارند.
- کدام بخشها اضافه بودهاند.
- کاربران چه مشکلاتی داشتهاند.
- چه گزارشهایی مهمتر هستند.
- چه فرآیندهایی باید اصلاح شوند.
در حقیقت، نسخه دوم نرم افزار معمولاً بسیار پختهتر از نسخه اول خواهد بود.
تیم رادنت معتقد است که تجربه چند سال استفاده از یک نرم افزار، ارزشمندترین سند تحلیل نیازمندیها است.
بازتولید نرم افزار به معنای شروع از صفر نیست
یکی از بزرگترین سوءبرداشتها این است که بازتولید نرم افزار یعنی دور ریختن همه چیز.
در حالی که:
- اطلاعات قبلی قابل انتقال هستند.
- فرآیندهای سازمان شناخته شدهاند.
- گزارشهای مورد نیاز مشخص شدهاند.
- کاربران تجربه عملی دارند.
- نقاط ضعف سیستم قبلی شناخته شدهاند.
بنابراین نسخه جدید، حاصل چندین سال تجربه واقعی خواهد بود.
چرا همکاری با افراد حقیقی ریسک بیشتری دارد؟
قطعاً برنامه نویسان مستقل زیادی وجود دارند که بسیار توانمند هستند، اما نرم افزار سازمانی یک پروژه چند ماهه نیست؛ بلکه یک سرمایه چندین ساله است.
وابستگی کامل به یک نفر میتواند ریسکهایی ایجاد کند:
وابستگی به شرایط زندگی یک فرد
- مهاجرت
- بیماری
- تغییر شغل
- مشغله شخصی
- اختلافات احتمالی
همگی میتوانند آینده نرم افزار را تحت تأثیر قرار دهند.
نبود تیم پشتیبانی
در پروژههای بزرگ معمولاً نیاز به تخصصهای مختلف وجود دارد:
- تحلیلگر
- معمار نرم افزار
- برنامه نویس Backend
- برنامه نویس Frontend
- متخصص پایگاه داده
- کارشناس امنیت
- تست و کنترل کیفیت
انجام تمام این نقشها توسط یک نفر در بلندمدت دشوار است.
انتقال دانش محدود است
در شرکتهای نرم افزاری، دانش پروژه بین افراد مختلف توزیع میشود.
اما در پروژههای فردی، معمولاً همه چیز در ذهن یک نفر باقی میماند.
چرا همکاری با یک شرکت نرم افزاری معتبر اهمیت دارد؟
وقتی نرم افزار توسط یک شرکت توسعه داده میشود:
- پروژه مستندسازی میشود.
- تیمهای مختلف روی آن کار میکنند.
- دانش پروژه وابسته به یک فرد نیست.
- امکان توسعه در سالهای آینده وجود دارد.
- فرآیند پشتیبانی ساختارمند خواهد بود.
- امکان توسعه و بازطراحی معماری فراهم است.
به همین دلیل بسیاری از سازمانهایی که در گذشته با افراد حقیقی همکاری کردهاند، در پروژههای جدید خود ترجیح میدهند با شرکتهای نرم افزاری همکاری کنند.
آیا رادنت نرم افزارهای قدیمی را ادامه میدهد؟
در بسیاری از موارد، کارشناسان رادنت ابتدا نرم افزار موجود را تحلیل میکنند.
اگر معماری و کیفیت سیستم مناسب باشد، ادامه توسعه امکانپذیر است.
اما در برخی پروژهها، پس از بررسی فنی مشخص میشود که بازتولید اصولی نرم افزار، سرمایهگذاری بسیار منطقیتری است.
هدف رادنت صرفاً اضافه کردن چند قابلیت جدید نیست؛ بلکه ایجاد زیرساختی است که سالها بتواند همراه رشد کسبوکار توسعه پیدا کند.
نسخه دوم نرم افزار، معمولاً بهترین نسخه است
بسیاری از موفقترین سامانههای سازمانی، نسخه دوم یا حتی سوم یک ایده هستند.
زیرا صاحبان کسبوکار:
- نیازهای واقعی خود را شناختهاند.
- خطاهای گذشته را تجربه کردهاند.
- کاربرانشان را بهتر میشناسند.
- فرآیندهای خود را اصلاح کردهاند.
به همین دلیل، بازتولید نرم افزار نه یک شکست، بلکه فرصتی برای ساخت یک محصول بالغتر است.
جمعبندی
اگر چند سال قبل یک نرم افزار اختصاصی سفارش دادهاید و امروز به هر دلیلی به توسعهدهنده قبلی دسترسی ندارید، شاید اولین راهحل، ادامه دادن همان کدها توسط یک تیم جدید به نظر برسد.
اما تجربه نشان داده است که در بسیاری از موارد، بازتولید اصولی سیستم بر اساس تجربیات چند سال گذشته، انتخابی مطمئنتر و اقتصادیتر خواهد بود.
شما امروز از روز اول باتجربهتر هستید.
کاربران شما نیازهای واقعی خود را بهتر میشناسند.
و مهمتر از همه، اکنون میدانید که نرم افزار یک پروژه چند ماهه نیست، بلکه سرمایهای بلندمدت است که باید بر پایه دانش تیمی، مستندسازی و توسعهپذیری ساخته شود.
تجربه تیم رادنت نشان داده است که بهترین نرم افزارها معمولاً از دل تجربه نسخههای قبلی متولد میشوند، نه از فراموش کردن آنها.
